Container Icon

お香とアロマってどう違うの?

 


Nguyên liệu làm nhang chủ yếu là các loại gỗ thơm (gỗ kyara, gỗ trầm hương, gỗ đàn hương), ngoài ra còn có các loại cây, quả hạch, chồi, lá, thân dùng trong y học Trung Quốc, v.v., được chế biến thành bột và dùng làm nguyên liệu thô. Chúng tôi cũng sử dụng nước hoa dạng lỏng tương tự như loại được sử dụng trong liệu pháp mùi hương.

Sự khác biệt so với liệu pháp hương thơm là đôi khi nó chỉ được làm từ bột và đôi khi nó được tạo ra bằng cách trộn bột và chất lỏng. Sự khác biệt lớn nhất là với loại nhang, bạn thắp nó. Hương liên quan đến khói. Bằng cách sử dụng khói, bạn có thể tận dụng luồng không khí (gió) để đưa mùi hương đi xa hơn.

*Từ "Through smoke" cũng được sử dụng ở Châu Âu. Nước hoa là một thuật ngữ dùng để chỉ các loại nước hoa và hương thơm, nguồn gốc của nó được cho là từ tiếng Latin per-fumum (qua khói, bằng khói), và nhang được cho là phương pháp lâu đời nhất.

主なお香の原料 - Nguyên liệu chính để làm nhang

伽羅(きゃら)- Kỳ nam

ジンチョウゲ科アキラリア属・ゴリスチラス属の常緑高木、原産:ベトナム、主な生産地:ベトナム中南部
Cây thường xanh thuộc chi Achillaria và Golistylus thuộc chi Aquilariaceae, bản địa Việt Nam, vùng sản xuất chính: Nam Trung Bộ Việt Nam

沈香(じんこう)- trầm hương

ジンチョウゲ科アキラリア属・ゴリスチラス属の常緑高木、英名:アガーウッド、主な産出地:インドネシア・マレーシア・ベトナム・カンボジア・アッサム地方・海南島
Cây thường xanh thuộc chi Achillaria và chi Golistylus thuộc họ Trầm hương, tên tiếng Anh: trầm hương, vùng sản xuất chính: Indonesia, Malaysia, Việt Nam, Campuchia, vùng Assam, đảo Hải Nam

白檀(びゃくだん)- Gỗ đàn hương

ビャクダン科半寄生の常緑高木の幹や根の心材、英名:サンダルウッド、主な生産地:インド マイソール・インドネシア等
Tâm gỗ thân và rễ cây thường xanh bán ký sinh thuộc họ Sandalaceae, tên tiếng Anh: Sandalwood, vùng sản xuất chính: Ấn Độ, Mysore, Indonesia,..


桂皮(けいひ)- Vỏ quế

または肉桂(にっけ・にっき)クスノキ科ニッケイ属の樹皮、英名:シナモン・カシア、主な生産地:中国南部・ベトナム・スリランカ

Vỏ quế (Quế) thuộc họ Lauraceae, chi daylily, tên tiếng Anh: quế cassia, vùng sản xuất chính: miền nam Trung Quốc, Việt Nam, Sri Lanka


丁子(ちょうじ)- Đinh hương

フトモモ科チョウジノキの花蕾、英名:クローブ、原産:モルッカ諸島、主な生産地:インドネシア・マレーシア・アフリカ

Nụ hoa myrtaceae, tên tiếng Anh: đinh hương, xuất xứ: Moluccas, vùng sản xuất chính: Indonesia, Malaysia, Châu Phi


大茴香(だいういきよう)- Quả hồi

シキミ科(モクレン科)トウシキミの果実、英名:スターアニス、主な生産地:中国南部

Quả hồi (Magnolaceae), tên tiếng Anh: star anise, vùng sản xuất chính: miền nam Trung Quốc

甘松(かんしょう)cây thông ngọt ngào

オミナエシ科の多年草の根茎、英名:スパイクナード、主な生産地:中国、インド

Thân rễ lâu năm thuộc họ Ominaceae, tên tiếng Anh: Spikenard, vùng sản xuất chính: Trung Quốc, Ấn Độ


木香(もっこう)

キク科の多年生草本・モッコウの主根、原産:インド・カシミール地方、主な生産地:インド・中

Rễ cây Mokko, một loại cây thân thảo lâu năm thuộc họ Cúc, xuất xứ: vùng Kashmir, Ấn Độ, vùng sản xuất chính: Ấn Độ, Trung Quốc

山奈(さんな)- Gừng

ショウガ科バンウコンの根茎、別名:バンウコン・カチュールスガンディ、主な生産地:中国南部・インド

Thân rễ thuộc họ gừng Zingiberaceae, còn gọi là Banturcum kachurusgandi, vùng sản xuất chính: Nam Trung Quốc và Ấn Độ


鬱金(うこん)- Nghệ

ショウガ科ウコン属鬱金の根茎 秋ウコン、英名:ターメリック、主な生産地:中国南部・インド・台湾

Nghệ mùa thu, tên tiếng Anh: nghệ, vùng sản xuất chính: miền nam Trung Quốc, Ấn Độ, Đài Loan


藿香(かっこう)

シソ科のカワミドリの葉と茎、英名:パチョリ、原産:インド、主な生産地:インドネシア・マレーシア・台湾・中国広東省

Lá và thân cây Kawamidaceae, tên tiếng Anh: Patchouli, Xuất xứ: Ấn Độ, Vùng sản xuất chính: Indonesia, Malaysia, Đài Loan, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc


排草香(はいそうこう)hương cỏ dại

シソ科のカワミドリの根、原産:インド、主な生産地:インドネシア・マレーシア・台湾・中国広東省

Rễ cây Lamiaceae, Xuất xứ: Ấn Độ, Vùng sản xuất chính: Indonesia, Malaysia, Đài Loan, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc


零陵香(れいりょうこう)Linh lực

サクラ草科の全草、英名:フェヌグリーク、原産:イラン・インド、主な生産地:中国南部・アラビア半島

Toàn bộ cây thuộc họ Prunus, Tên tiếng Anh: Fenugreek, Xuất xứ: Iran, Ấn Độ, Vùng sản xuất chính: Nam Trung Quốc, Bán đảo Ả Rập


乳香(にゅうこう)trầm hương

カンラン科ボスウェリア属の常緑高木の樹脂、英名:フランキンセンス、主な生産地:アフリカ・中近東

Nhựa của một loại cây thường xanh thuộc họ Boswellia, họ Citrusaceae, tên tiếng Anh: Trầm hương, vùng sản xuất chính: Châu Phi và Trung Đông


龍脳(りゅうのう)não rồng

フタバガキ科の常緑大高木・龍脳樹の結晶性顆粒、英名:ボルネオール、主な生産地:インドネシア・マレーシア

Hạt kết tinh của một loại cây thường xanh lớn thuộc họ Dipterocarpaceae, borneol, tên tiếng Anh: Borneol, vùng sản xuất chính: Indonesia và Malaysia


安息香(あんそくこう) benzoin

エゴノキ科エゴノキ属の常緑樹の樹脂、英名:ベンゾイン、主な生産地:インドネシア・マレーシア・中近東

Nhựa từ cây thường xanh thuộc họ Styraxaceae, Styraxaceae, Tên tiếng Anh: Benzoin, Vùng sản xuất chính: Indonesia, Malaysia, Trung Đông

麝香(じゃこう)xạ hương

ジャコウジカの雄の生殖腺の分泌物、英名:ムスク、主な生産地:チベット・中国広東省

Tuyến sinh dục hươu xạ đực tiết ra, tên tiếng anh: xạ hương, vùng sản xuất chính: Tây Tạng, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc



竜涎香(りゆうぜんこう)Hương Ryukyu

マッコウクジラの病的結石、英名:アンバーグリス

Đá cá nhà táng bệnh lý, tên tiếng anh: long diên hương

貝甲(かいこう)Vỏ sò

または甲香(こうこう)大型の巻貝アカニシ等のふた、主な生産地:アフリカ東海岸

Hay nắp ốc lớn Akanishi,… Khu vực sản xuất chính: Bờ biển phía Đông Châu Phi


椨(たぶ)

クスノキ科タブノキ属の常緑高木・椨の樹皮、主な生産地:南九州・インドネシア・中国・台湾・タイ・インド

Vỏ cây hoa trà, một loại cây thường xanh thuộc họ Lauraceae, chi Tabnodia, được sản xuất chủ yếu ở Nam Kyushu, Indonesia, Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan và Ấn Độ.


杉の葉 lá tuyết tùng

杉線香の主な生産地:日光、九州八女地区、愛知三河山間部

Các khu vực sản xuất hương tuyết tùng chính: Khu vực Nikko, Kyushu Yame, khu vực núi Aichi Mikawa

炭(すみ)

クヌギや樫の木のような広葉樹

Cây lá rộng như cây sồi và cây sồi


Hương thơm và nguyên liệu


  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

練香(ねりこう)の作り方 Cách làm Neriko




"Thêm nguyên liệu và kiểm tra mùi thơm"
Đầu tiên, hãy thêm trầm hương.
Là nguyên liệu thô, khi làm nóng sẽ có mùi nên không có mùi nồng nhưng vui lòng kiểm tra trước.
Khi cho lần lượt từng nguyên liệu vào, bạn nhớ ngửi mùi hương để kiểm tra mùi thơm của từng nguyên liệu.
Kiểm tra mùi thơm của các nguyên liệu bạn đang trộn mỗi khi thêm chúng vào.
Bạn có thể cảm nhận được sự thay đổi trong mùi hương.
Cuối cùng cho bột than vào và trộn đều.
Màu sắc thay đổi rất nhiều.
Sau khi bột than đã trộn đều, thêm từng chút mật ong vào và trộn đều.
Đầu tiên, trộn bằng chày (thìa).
Khi các nguyên liệu đã trở nên hơi dính và có độ đàn hồi nhất định, hãy nhào chúng bằng tay.
Bạn càng nhào kỹ thì mật ong sẽ càng lan tỏa đều và mùi thơm càng thơm.
Khi nó cứng như dái tai, hãy vo một quả bóng có đường kính khoảng 7 mm. Đặt nó trong lòng bàn tay của bạn và cuộn nó bằng đầu ngón tay để tạo hình.
"Hoàn thành"
Kết quả là một nerika bóng loáng.
〈Cách bảo quản Nerika〉
・Nếu bạn bảo quản nhang gạch còn sót lại trong hộp đựng có thể kín khí, chẳng hạn như hộp đựng Tupperware, nó sẽ để được lâu hơn. Việc đông lạnh thậm chí còn tốt hơn vì nó ngăn ngừa nấm mốc hình thành.
- Ngay cả khi nấm mốc đã phát triển, bạn vẫn có thể làm cho nấm mốc có mùi thơm trở lại bằng cách cạo bỏ phần đó. Sau đó, vui lòng bảo quản ở nơi tối, mát mẻ.
・Bạn cũng nên để nguyên một cục và xé nhỏ khi cần thiết khi sử dụng.
原料を入れ、香りを確認する
混ぜた原料の香りも確認する
炭を入れる
よく混ぜる
よく練り上げる
原料を成形する
完成

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

お香の歴史 - Lịch sử của trầm hương


ジンチョウゲ科の常緑樹の樹皮に傷がつき、それを治すために植物自身が出した樹液が固まって樹脂となり、長い時間をかけて成分が変質することで、特有の香りを放つようになったものを沈香(じんこう)といいます。沈香という名前は、普通の木よりも比重が重く「水に沈む」ことに由来します。

Khi vỏ của một cây thường xanh thuộc họ Rhinocerosaceae bị hư hại, nhựa do cây tiết ra để chữa lành vết thương sẽ cứng lại thành nhựa và các thành phần thay đổi theo thời gian, tỏa ra mùi hương đặc trưng được gọi là trầm hương. Cái tên trầm hương xuất phát từ việc nó nặng hơn những cây thông thường và “chìm trong nước”.

日本でお香が用いられたのは、仏教の伝来と同じく、6世紀ごろ。

お香について最も古い記述である日本書紀には、大きな木の塊が淡路島に流れ着き、それを燃やしたところ、良い香りがしたので、朝廷に献上したと記されています。

その木の塊は、沈水香木だったと言われています。

奈良時代には、仏前に香を供えるなど宗教的な意味合いが強かったそうです。

平安時代以降は、宗教的な使用だけではなく、貴族が香を楽しむようになりました。それから現代に至るまで、武士、商人、そして庶民にまで浸透し、日常的に使用されるようになりました。

Hương lần đầu tiên được sử dụng ở Nhật Bản vào khoảng thế kỷ thứ 6, ngay khi Phật giáo du nhập vào.

Nihon Shoki, văn bản cổ nhất về nhang, kể rằng một khối gỗ lớn trôi dạt vào đảo Awaji và khi đốt, nó tỏa ra một mùi thơm dễ chịu nên đã được dâng lên triều đình.

Khối gỗ tương truyền là một loại cây có mùi thơm.

Có vẻ như vào thời Nara, nó mang ý nghĩa tôn giáo mạnh mẽ, chẳng hạn như dâng hương trước tượng Phật.

Từ thời Heian trở đi, nhang không chỉ được sử dụng vì lý do tôn giáo mà giới quý tộc bắt đầu thưởng thức hương. Kể từ đó, nó đã lan rộng đến các samurai, thương gia và người dân bình thường và được sử dụng hàng ngày.


  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

ドライハーブと精油のお香 Dried herb and essential oil incense

 



A. Nguyên liệu: 

1. Thảo mộc khô (hoa oải hương) khoảng 2 muỗng canh

2. Tinh dầu yêu thích của bạn

3. Bột mì

4. Nước

B. Dụng cụ: 

1. Máy xay

2. Thìa

C. Cách làm: 

  • Dùng máy làm nhỏ các loại thảo mộc khô. Nếu xay không kỹ có thể dùng cối hoặc bột thảo mộc.

  • Trộn từng loại thảo mộc khô cắt nhỏ và bột mì, thêm từng ít nước và nhào cho đến khi nó trở nên giống như đất sét. Nếu chưa kết hợp tốt, bạn có thể thêm mật ong.

  • Thêm khoảng 8 đến 10 giọt tinh dầu bạn yêu thích và nhào đều.

  • Nặn thành hình nón và để khô khoảng một tuần là hoàn thành.

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

自然の恵みをお香に詰めて香りを楽しもう Làm nhang từ nguyên liệu tự nhiên

 


Đầu tiên chúng ta hãy tìm nguyên liệu làm nhang. Những thứ được tìm thấy trong tự nhiên bao gồm lá chết, nhựa cây, hoa, trái cây, rong biển và rêu. Những thứ bạn có thể tìm thấy trong nhà bếp hoặc xung quanh mình bao gồm hạt tiêu, hạt tiêu sansho, bột quế, trà xanh hoặc matcha, cá ngừ bào, bánh quy, ramune và vỏ bút chì.

BƯỚC 1: お香の素材を見つけようTìm nguyên liệu làm hương

Những vật liệu khô, có mùi thơm và dễ cháy là phù hợp. Đối với những đồ có độ ẩm cao như vỏ cam, hãy lau khô trước khi sử dụng. Bụi bẩn và cát có thể là một chút thách thức. Có một số thứ (chẳng hạn như nhựa thông) có mùi thơm dễ chịu khi đốt, ngay cả khi chúng không có nhiều mùi ở nhiệt độ phòng. Hãy phân biệt nó bằng cách dùng móng tay chà xát và dùng nhiệt ma sát.



STEP 2
 


Đầu tiên, hãy dùng  cối đá giã thành bột từ các nguyên liệu.
Làm hương cũng giống như làm những chiếc bánh quy nhỏ, sẽ không sao nếu bột  không  mịn. 
Thêm bột taba và nước vào rồi nhào 

STEP 3 たぶ粉と水を加えて練る  


Bột Tabu là bột vỏ của thân cây thuộc họ Lauraceae. Khi trộn với nước, nó trở nên giống như keo một cách bí ẩn. Bánh quy tương tự như bột bánh quy và được tạo hình tự do trong khi trộn với nguyên liệu có mùi thơm dạng bột hoặc dạng hạt được làm ở BƯỚC 2. Bản thân bột Tabu có mùi gỗ nhẹ và là một sản phẩm tuyệt vời vì nó có tác dụng đốt cháy.
Đầu tiên, thêm bột đã làm ở BƯỚC 2 vào cối. Thêm bột taba vào đó. Càng nhiều bột taba thì càng dễ tạo khuôn và cháy mịn hơn nhưng mùi hương sẽ yếu hơn. Vì vậy sự cân bằng là quan trọng. Mặc dù nó thay đổi tùy theo vật liệu, vui lòng sử dụng các tỷ lệ theo hướng dẫn.
●Tài liệu chung
Thêm 10 đến 25% bột taba vào nguyên liệu. Đây là một công thức phổ biến, nhưng vì lúc đầu bạn có thể không quen nên sẽ an toàn hơn nếu bạn thêm cùng một lượng bột taba như các nguyên liệu. Khi đã quen rồi, bạn hãy thử giảm tỷ lệ bột taba.
Ví dụ về công thức: Bột quế (4 thìa cà phê)/Bột Tabu (1/2 đến 1 thìa cà phê)

●Nếu vật liệu chứa một lượng lớn dầu hoặc nhựa làm thành phần thơm.
Thêm 25 đến 80% bột taba vào nguyên liệu. Hàm lượng dầu và nhựa càng thấp thì càng dễ tạo khuôn và cháy tốt hơn nhưng nếu ít quá thì mùi sẽ yếu.
Ví dụ công thức: bột gỗ đàn hương (1 thìa cà phê) / bột đinh hương (1/2 thìa cà phê) / bột taba (2 thìa cà phê)

Sau khi thêm bột tababu, thêm nước trong khi nhào bằng chày. Hãy thêm nước từ từ từng giọt một. Ngay cả khi nó hơi khô, nó sẽ dính lại với nhau khi bạn nhào. Thêm cho đến khi có độ đặc.
*1 muỗng canh = 15ml, 1 muỗng cà phê = 5ml.
* Độ ẩm và nhiệt độ cũng ảnh hưởng.

STEP 4
 : 成型しよう






Tiến hành nặn hương. Nếu bạn sử dụng giấy washi làm lớp lót, nó sẽ hấp thụ đủ độ ẩm. Mình sẽ hướng dẫn các bạn cách làm hình nón, hình que giống như một cây nhang và hình dạng cuộn dây giống như một cuộn muỗi.

●Đối với loại hình nón
Dùng ngón tay tạo hình có chiều cao từ 2 đến 3 cm và đường kính đáy từ 0,8 đến 1,2 cm.

●Đối với loại thanh và loại cuộn
Thêm nhiều giọt nước vào bột đã làm ở BƯỚC 3 để tạo kết cấu giống như mousse, sau đó đổ vào ống tiêm 30ml. Tạo hình bằng cách ép nó lên giấy washi. Càng thêm nhiều nước thì bột càng dễ ép ra nhưng hãy cẩn thận vì bột sẽ dễ bị mất hình dạng hơn. 

 

STEP 5: 乾燥させる




Phơi khô ở nơi râm mát, có thông gió tốt trong 1 đến 3 ngày. Màu sắc sẽ mờ dần khi khô. Nếu là hình nón, nhìn xuống phía dưới sẽ thấy vẫn còn một vết đen chưa khô.
Sau khi khô, cho vào hộp chứa chất hút ẩm như silica gel và bảo quản ở nhiệt độ phòng hoặc trong tủ lạnh.
STEP 6
 

点火して香りを楽しもう


  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Văn hóa thưởng trà của người Hà Nội xưa


Người Việt nói chung và người Hà Nội nói riêng coi thưởng trà là một thú vui tao nhã. Trong mỗi tách trà của người Hà Nội xưa chứa đựng cả một bầu trời lễ nghi và triết lý cuộc sống được người xưa đúc kết qua ngàn năm lịch sử, hình thành nên phong cách thưởng trà mang đậm âm hưởng dân tộc. Sự cầu kỳ của nghệ thuật ướp trà, sự tỉ mỉ của nghệ thuật pha trà, sự thanh tao trong nghệ thuật thưởng trà… Tất cả phối hợp hoàn hảo với nhau để tạo nên
 nét văn hóa thưởng trà đặc biệt của người Hà Nội xưa.

“Người Hà Nội xưa coi uống trà là thanh cao còn uống rượu là tầm thường thôi. Trà hợp với cảnh thanh tịnh, rượu hợp với cảnh náo nhiệt. Uống trà hưởng được ba điều hay: thú thanh nhàn, thú đàm đạo và thú giao thiệp”. 

Nhạc sĩ Dương Thụ 

Đối tượng thưởng trà của người Hà Nội xưa thông thường là những người “sang” và “nhàn”. Chính vì vậy mà văn hóa thưởng trà người Hà Nội xưa rất tinh tế và độc đáo. Điều này được thể hiện qua quá trình chuẩn bị nguyên liệu, chuẩn bị không gian và tâm thế thưởng trà, cho đến quá trình pha chế, thưởng thức cũng mang dáng dấp thanh lịch của người Hà thành.

Nhắc đến nghệ thuật trà Hà Nội người ta sẽ hình dung ngay đến nghệ thuật tẩm ướp trà sen, là hội tụ đỉnh cao của cái tinh tế, phong cách tao nhã, thanh lịch và sành điệu của người Tràng An. Trong đó bông sen là thứ hoa thông dụng nhất mà cũng là quý nhất, ướp trà ngon nhất. Ngoài ra, người Hà Nội xưa còn có những cách tẩm ướp trà với các loại hương hoa quý khác như hoa ngâu, hoa nhài, hoa sói, hoa thủy tiên, hoa cúc,…Tất cả những loại trà đó đều có những hương vị đặc trưng riêng và phù hợp với từng tâm thế khác nhau của người thưởng trà. Tuy nhiên, phải khẳng định lại một lần nữa, trà ướp hương có những cái ngon đặc biệt của nó nhưng các “chân trà nhân” đất Thăng Long xưa thì bao giờ cũng chuộng trà đơn thuần (trà mộc) hơn hết.
Trong việc chuẩn bị nguyên liệu để pha chế một ấm trà ngon ngoài nước và trà ngon, thì chúng ta không thể quên một thứ chất đốt là than hoa để đun nước pha trà.

Trà sen – đệ nhất Trà đặc sản Hà Nội 

Người Hà Nội xưa chuộng cách ướp trà trong hoa sen. Mỗi cân trà, người nghệ nhân phải dùng 1.000 – 1.200 hoa sen để ướp. Mỗi cân trà sen phải dùng 2 – 3 chỉ vàng để đổi. Lá trà phải lấy từ loại trà Shan Tuyết cổ thụ vùng Hà Giang, mọc tự nhiên trên các dãy núi cao 800 – 1.300m, quanh năm sương mù bao phủ.

Búp trà sau khi sao và phơi khô sẽ được ủ trong chum (vại), bên trên phủ một lớp lá chuối khô, từ 4 – 5 năm để trà giảm độ chát, búp trà có độ xốp như giấy nhưng vẫn lưu giữ được hương thơm đặc trưng của trà.

Trà sen – đệ nhất Trà đặc sản Hà Nội 

Trà sẽ được gói thành từng túi nhỏ, thả vào trong bông sen. Khi đêm xuống, sen khép cánh lại, trà được ủ suốt cả một đêm nên quyện hương sen thơm ngát. Hoặc người nghệ nhân sử dụng hạt trắng ở đầu nhụy hoa sen, gọi là “gạo sen” để ướp trà. Cứ một lớp trà, nghệ nhân sẽ rải một lớp gạo sen, sau cùng sẽ phủ một lớp giấy bản. Thời gian ướp sen thường dao động từ 18 – 24 giờ.

Sau đó, nghệ nhân sẽ sàng lọc để loại bỏ gạo sen rồi đóng trà trong những chiếc túi giấy chống ẩm và sấy cho trà khô, hương trà và hương sen quyện lại. Nghệ nhân lại ướp trà với gạo sen, giai đoạn này lặp lại đến lần thứ 2, thứ 3, thứ 4 và thậm chí là thứ 5. Số lần ướp trà với sen càng nhiều trà càng thơm, hương sen càng hòa quyện nồng nàn. Chính sự cầu kỳ và tỉ mỉ và trong quá trình ướp đã tạo ra một loại trà sen được người xưa ví như “trà hoàng gia”, chỉ dành cho tầng lớp quý tộc Hà Nội xưa.

Văn hóa thưởng trà người Hà Nội xưa

Với người Hà Nội, uống trà là một thú chơi thanh đạm. Pha cho mình cũng như pha trà mời khách, người ta phải để vào đó nhiều công phu. Những công phu đó, dần trở thành lễ nghi. Trong ấm trà ngon, người ta thấy phảng phất một mùi thơ và một vị triết lý. Các trà nhân từ xưa rất chú ý đến nghệ thuật thưởng trà với nhiều loại trà cụ (dụng cụ pha trà) cần thiết để làm sao cho người uống cũng có thể cảm nhận và thể nghiệm giống như các thiền sư. Dùng thìa gỗ múc trà cho vào ấm đất nung nhỏ, được gọi là “Ngọc diệp hồi cung”.

Trong truyện “Chén trà sương”, Nguyễn Tuân còn thi vị hóa việc đun nước pha trà, cho từng hòn than ngọn lửa một hình ảnh rất nghệ thuật: 

“Những hòn than tàu cháy đều, màu đỏ ửng, có những tia lửa xanh lè vờn quanh. Không khí mỗi lúc giao động càng nâng cao thêm những lưỡi ngọn lửa xanh nhấp nhô. Hòn lửa rất ngon lành, trở nên một khối đỏ tươi và trong suốt như thỏi vàng thổi chảy”. 

Trong truyện “Chén trà sương” – Nguyễn Tuân

Như vậy, riêng cung đoạn chuẩn bị nguyên liệu cho việc pha trà trong một buổi thưởng trà của các cụ sành trà Tràng An đã lắm công phu, hiểu biết và nhiều tâm huyết.

Để có được chén trà ngon thì bình trà và tách uống trà phải được làm nóng lên bằng nước sôi. Trà cụ dùng để xúc trà, lấy bã trà đều bằng tre khô hoặc gỗ thơm. Khi châm nước lần một gọi là “cao sơn trường thuỷ” rồi chắt ngay ra. Đây là thao tác tráng trà nhằm loại hết bụi bẩn và cho trà khô kịp thấm không nổi lềnh bềnh. Lần thứ hai đổ nước vào ấm gọi là “hạ sơn nhập thuỷ” nên đổ nước cao, tràn miệng bình để khi đậy nắp lại, bụi trà tràn ra hết, rồi dội nước sôi lên nắp để giữ nhiệt độ cao nhất cho ấm trà. Nước hai chính là nước ngon nhất được tạo ra trong vòng 1-2 phút, có hương vị đượm đà, thơm tho quyến rũ. Khi rót trà phải chuyên đều các chén sao cho nồng độ trà như nhau bằng cách kê khít miệng chén lại và đưa vòi ấm quay vòng. Cách phổ biến trong truyền thống là rót ra chén tống rồi chia đều ra các “chén quân”. Cách này ngày nay ít dùng vì phần làm nguội trà, phần hương trà phôi pha. 

Người dâng trà và người nhận đều phải cung kính cúi đầu. Trước khi uống, đưa chén trà sang tay trái, mắt nhìn theo, sau đó đưa sang phải “du sơn lâm thuỷ”. Khi uống, cầm chén trà quay lòng bàn tay vào trong, dâng chén trà lên sát mũi để thưởng thức hương trà trước, sau đó tay che miệng nháp nháp từng ngụm nhỏ nhẹ. Tay áo các quan lại phong kiến thường rất rộng cũng một phần vì lẽ dùng che miệng khi uống trà là vậy. Che miệng khi ăn, uống, cười trong chèo, tuồng, trong đời sống người Việt xưa chính là một hành vi văn hoá. Người uống cũng phải chậm rãi mím miệng nuốt khẽ cho hương trà thoát ra đằng mũi và đồng thời đọng trong cổ họng, nuốt tý nước bọt lần một, lần hai, lần ba để cảm nhận.

Bộ ấm chén uống trà phổ biến trong các gia đình người Hà Nội thời bao cấp.

Ngoài cách uống trà trong gia đình, người Hà Nội xưa còn có các hình thức Hội trà, uống trà thưởng hoa đầu năm, uống trà thưởng hoa quý và uống trà ngũ hương. Trong đó, hội trà là hình thức tụ họp cùng thưởng trà khi có trà ngon hay dịp đặc biệt của các cụ. Thưởng trà đầu xuân là thói quen của riêng các bậc tao nhân chốn kinh thành xưa. Thường thì trước Tết, đích thân các cụ đi chọn mua hoa đào, cúc, mai trắng, thuỷ tiên ở tận vườn, chuẩn bị loại trà ngon nhất. Sáng mùng một, con cháu dành riêng cho cụ những giây phút đầu tiên để tịnh tâm và ngắm hoa, thưởng trà, sau đó mới là cả đại gia đình cùng ngồi quanh bàn trà chúc thọ cụ và nghe lời dặn dò.

Nâng chén trà khơi nguồn Tết đoàn viên

Uống trà thưởng hoa quý như hoa quỳnh, hoa trà cũng là cái thú của nhiều người Tràng An. Đó cũng là hình thức hội trà quanh chậu hoa quý vào tối hoa mãn khai của những người cao tuổi, đàm đạo thế sự, văn chương và dặn dò lớp con cháu.

Trà ngũ hương chỉ giới hạn cho 5 người. Khay uống trà ngũ hương phải thửa 5 chỗ trũng để 5 loại hoa đang độ đượm hương nhất: cúc, sói, nhài, sen, ngâu và úp các chén kín hoa, bưng khay để lên nồi nước sôi cho hương hoa bám vào lòng chén. Pha trà mạn ngon và rót đều vào từng chén, mỗi người tham gia sẽ phải đoán hương trà trong chén của mình và cùng nhận xét. Sau mỗi chén trà, người chủ trà lại hoán vị hương để ai cũng được thưởng thức hết cái tinh tuý của hội trà ngũ hương.

Hà Nội bao nhiêu năm vẫn thế, vẫn giữ được những nét đẹp dung dị trong nghệ thuật thưởng thức trà. Ở đâu đó giữa lòng Hà Nội, người ta lại dễ dàng nhận thấy những chén trà sen thơm dịu, ấm nóng xoay tròn bên những câu chuyện. Đó dường như đã trở thành nét đẹp, nét văn hóa ngàn xưa làm say đắm bao người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Hà thành này!

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS