Nói đến nghi lễ cắm hoa trong trà đạo mọi người thường hay nghi tới Ikebana — nghệ thuật cắm hoa của Nhật Bản. Tuy nhiên Chabana (茶花) ​​mới được coi là nghệ thuật cắm hoa được thực hiện riêng cho các buổi lễ trà đạo. Hãy cùng Quân Trà tìm hiểu nghi lễ cắm hoa trong trà đạo Nhật Bản và Trung Quốc có điều gì thú vị.

Lịch sử của nghệ thuật cắm hoa

Theo như chúng ta biết, nghệ thuật cắm hoa có nguồn gốc từ thời Lục triều của Trung Quốc (220-589) và thực sự phát triển mạnh mẽ vào thời Đường (618-907) và Tống (960-1279).

Bản thân nghệ thuật chabana bắt đầu xuất hiện vào thời nhà Minh (1368-1644), cụ thể là vào khoảng những năm 1488-1595. Việc lựa chọn những chiếc bình đẹp và cổ cho nghi lễ trà đạo ngày càng trở nên phổ biến trong thời gian này. Do đó, những người đam mê trà cũng sẽ chọn những chiếc bình cổ để cắm hoa và nhâm nhi tách trà trong khi chiêm ngưỡng vẻ đẹp lịch sử của chúng. Nhiều bài thơ về trà đã ra đời vào khoảng thời gian này. 

Hoa được tạo ra từ một loại năng lượng sáng chói tỏa sáng giữa Trời và Đất.

• Viên Trọng Đạo – nhà thơ thời nhà Minh (1368-1644)

Ikebana là gì?

Thuật ngữ ikebana bắt nguồn từ các từ ike – cuộc sống và bana – hoa. Thực hành ikebana có nguồn gốc từ Trung Quốc. Sau đó được du nhập vào Nhật Bản, nơi nó được thực hành và hoàn thiện hơn nữa. Vào thời điểm ban đầu, mọi người thực hiện các tác phẩm cắm hoa ikebana chỉ để tuân thủ các truyền thống Phật giáo. Ngày nay, hầu hết mọi người liên tưởng ikebana với Nhật Bản, vì đây là nơi nghệ thuật này thực sự phát triển mạnh mẽ. Mặc dù vậy, mọi người thực hành nhiều hình thức cắm hoa khác nhau trên khắp thế giới.

Ikebana có nhiều công dụng. Mọi người cắm hoa cho nhà cửa, tiền sảnh và bàn thờ, chỉ kể đến một vài công dụng. Có những khác biệt tinh tế trong từng loại cắm hoa. Tất nhiên, cũng có một loại cắm hoa độc đáo cho các buổi trà đạo – chabana.

Ikebana là một nghệ thuật mang tính chất thời điểm do thời gian tồn tại của hoa không kéo dài. Chúng ta chỉ có thể thưởng thức vẻ đẹp của hoa mận và hoa anh đào trong một tuần. Không có gì ngạc nhiên khi ở Nhật Bản, mọi người theo dõi cẩn thận các sự kiện ngắm hoa anh đào trong suốt cả năm và các công ty đảm bảo cho nhân viên của mình thời gian nghỉ ngơi chỉ để họ có thể tận hưởng vẻ đẹp vào thời điểm này cùng gia đình và bạn bè.

Khi chúng ta dành thời gian quý báu để cắm hoa, chúng ta hiểu rằng vẻ đẹp của hoa chỉ kéo dài hơn một vài ngày. Với sự hiểu biết và sự tận tâm này, chúng ta có thể tôn vinh trọn vẹn cuộc sống của cây cối hoa lá.

Sự tinh tế của Chabana

Từ Chabana (hoa trà) trong đó Cha có nghĩa là trà, và bana có nghĩa là hoa trong tiếng Nhật. Chabana có nguồn gốc từ Wabi Cha – một buổi trà đạo giản dị do Sen no Rikyu khởi xướng. Theo lời dạy của wabi-sabi, hay wabi cha, các bậc thầy trà dạy rằng việc cắm hoa trong phòng trà phải đơn giản. Quan trọng nhất, hoa không được làm mất tập trung của khách vào hoạt động chính, đó là trà. Hoa trong phòng trà phải tượng trưng cho sự sống, sự thay đổi và tính thời vụ. Chúng phải xuất hiện như chúng xuất hiện trên cánh đồng hoa dại hoặc bên lề đường: không trang trí và tối giản.

Vai trò của hoa trong không gian trà là làm nổi bật hơn nữa mối liên hệ của chúng ta với thiên nhiên. Cũng giống như trà đến từ các bụi trà, nước từ các dòng suối trên núi, cốc từ đất và chiếu từ rơm. Vì vậy, những bông hoa được sắp xếp nhẹ nhàng để nhắc nhở tất cả các vị khách về mối liên hệ không thể phủ nhận của chúng ta với thiên nhiên xung quanh.

Lần tới khi bạn đi dạo trong thiên nhiên, hoặc thậm chí là đi dạo qua công viên gần nhà, hãy chú ý đến những yếu tố thú vị của thiên nhiên. Đó có thể là hoa dại, cành cây gãy hoặc đá… bất cứ thứ gì có thể làm tăng thêm sức hấp dẫn tự nhiên cho không gian trà của bạn.

Vào đầu buổi trà đạo Nhật Bản, trà sư thường sẽ giới thiệu hoa cho khách. Thông thường, đây sẽ là bất kỳ loại hoa nào có trong mùa. Hơn nữa, chúng thường đến từ chính khu vườn của người trà sư. Hoặc có lẽ, người trà sư đã hái hoa trong chuyến đi bộ hàng ngày của họ. Hoa Chabana chắc chắn không nên lấn át toàn bộ bối cảnh của phòng trà bằng màu sắc hoặc mùi hương. Lý tưởng nhất là chúng không có mùi gì cả hoặc có mùi thơm thoang thoảng có thể bổ sung cho nghi lễ trà đạo.

Cách cắm bình hoa Chabana

Trong khi chabana theo đuổi sự đơn giản và thoải mái hơn nhiều so với cách cắm hoa ikebana, vẫn có một số nguyên tắc chung cần lưu ý. Vì chabana tuân thủ các nguyên tắc của wabi-sabi, sự không hoàn hảo hoàn hảo, nên điều quan trọng là không nên lạm dụng nó.

Nếu bạn đang mời khách đến dự tiệc trà, bạn nên cố gắng sắp xếp hoa sao cho những bông hoa hướng về phía khách sẽ ngồi.

Theo như Genshoku Chadō Daijiten(một bách khoa toàn thư về trà đạo Nhật Bản) , các bậc thầy trà đạo gọi một số loài hoa là kinka , nghĩa là hoa cấm. Đây là những loài hoa có tên khó nghe, mùi nồng, không có mùa rõ ràng hoặc nở hoa lâu. Mặc dù không có danh sách cụ thể nào chỉ ra những loài hoa này, nhưng bạn có thể sử dụng phán đoán tốt nhất của mình. Ví dụ, chúng tôi không sử dụng hoa hồng và hoa loa kèn để cắm chabana.

Bố cục Chabana luôn đơn giản và thường chỉ nên bao gồm một vài bông hoa hoặc cành đang nở. Thường thì bạn sẽ chỉ thấy một bông hoa đơn độc nở rộ duyên dáng từ bình hoa hoặc ống tre. Tuy nhiên, nếu bạn chọn thêm nhiều hoa hơn, hãy luôn làm theo số lượng lẻ (ba, năm, bảy…).
Những bông hoa lớn nhất nên luôn được cắm ở mép bình, trong khi những bông hoa mỏng hoặc dài có thể được cắm ở giữa bình.

Sử dụng hình dạng và độ dài tương phản để thêm nét cá tính và sự hấp dẫn cho các cách sắp xếp. Không giống như bó hoa phương Tây, trong chabana luôn sử dụng sự đối lập. Sáu vật dụng chính trong cắm hoa là: bình hoa, giỏ đan, lọ hoa, đĩa, bát và ống tre.

Cắm hoa trong trà đạo Nhật Bản và Trung Quốc

Chúng ta có thể thấy các kiểu cắm hoa ở cả hai nơi Chanoyu (Chado / Sado / trà đạo Nhật Bản) và Công Phu Trà (Gong Fu Cha / Trà đạo Trung Hoa / Trà đạo công phu). Trong khi bạn sẽ luôn thấy chabana trong trà đạo chanoyu, thì khi nói đến Công Phu Trà việc có cho hoa vào trà đạo hay không lại phụ thuộc nhiều hơn vào người pha trà (không bắt buộc phải có hoa).

Các nghi lễ trà đạo của Nhật Bản diễn ra trong một không gian đặc biệt: phòng trà hoặc túp lều trà. Trong phòng này, có một không gian dành riêng cho người pha trà, khách và tokonoma – đây là khu vực được chỉ định đặc biệt để trưng bày các yếu tố theo mùa và theo chủ đề cho buổi trà đạo. Ví dụ, tranh treo tường (Kakejiku) và cắm hoa chabana.

Mặt khác, trong nghi lễ trà đạo của Trung Quốc, tất cả khách mời và người pha trà thường ngồi quanh một chiếc bàn trà lớn – cha ban. Tất cả các yếu tố mà người chủ định sử dụng cho nghi lễ trà đạo công phu sẽ được đặt trên bàn trà. Nếu họ chọn cắm hoa, thường sẽ khá đơn giản để không cản trở tất cả các dụng cụ pha trà.

Trong vạn vật từ buổi Hồng hoang cho đến nay linh  hồn nào dù là cây cỏ hay động vật hay con người khi bị tấn công đều tiết ra một chất độc hoặc chất không có lợi để kháng lại sự tấn công đó , nhưng lại có 1 loại cây khi bị tấn công lại tiết  ra 1 loại nhựa tự chữa lành cho vết thương của mình nhưng cũng là chất chữa được các bệnh về thân và tâm cho nhân loại đó chính là trầm hương. 

Trầm hương là tính dương, và vì có đặc điểm có thể trầm xuống nên có thể đi vào thận để bổ cho chân khí của con người ở thận, nhưng lại không thể đi xuống luân xa 1, 2 nên quế có thể đi vào được luân xa 1,2 do đó sự kết hợp giữa trầm và quế là 1 sự kết hợp hoàn hảo để bổ nguyên khí và đi vào sửa chữa phần gốc khi bị thoát khí. Nên phối trộn theo tỷ lệ 80/20 (quế/trầm) để lấy âm bọc dương, dương sẽ được hiển lộ về sau để đẩy nguyên khí bị hao hụt trong cơ thể bệnh nhân lên sau 1 thời chữa lành bằng trầm và quế. 

“Dược có tính linh” và “dược + âm nhạc”. 

Khi chúng ta dùng dược để chữa lành, nên kết hợp với âm nhạc làm vật dẫn tần số, để kích thích sự “tỉnh dậy” của các ti thể, của các tế bào trong toàn bộ cơ thể, âm nhạc đúng tần số sẽ giúp cân bằng được phần nào đó sự mất cân bằng trong cơ thể, đôi khi 1 buổi nhạc đúng tần số có thể chữa lành 1 vấn đề, nhưng chọn sai tần số sẽ làm cơ thể trở nên mệt hơn. 

Ngày nay xã hội đảo lộn bởi những dòng năng lượng đưa vào cuộc sống ở tần 440hz làm cho con người trở nên đảo điên, mất tính linh và mất kết nối với chính mình cũng như mất kết nối với nguồn! Để đi sâu vào bộ chữa lành hãy tiếp tục đào sâu tìm hiểu và nghiên cứu từng tần số nhạc tạo nên âm hưởng của sự  chữa lành và yêu thương. 

Trầm còn 1 ý nghĩa quan trọng nữa mà sách ít nói tới là giáng thần xuống hội với tinh trong luyện tam bảo tinh khí thần. 

đo cảm xạ thì gói RAP năng lượng là 39k (màu xanh dương) còn gói WAP là 52k màu tím. WAP ở tầng đó thì người gần mức sẽ thấy như gặp tiên dược, còn nếu cách xa quá thì lại không thấy gì. 

Bạch kỳ trên mức tím 3 cấp (cấp hư vô), nhưng trước xoay nghịch sau xoay thuận. Bạch kỳ bình thường thấy vẫn còn tia lửa bên trong. Nhưng bạch kỳ của Sophie thì hoàn toàn biến mất cái đó. Tầng ấy linh tính đều rất mạnh, nên thường sẽ dùng để chữa bệnh hoặc giúp người thì sẽ không bị "lỗi". Còn nếu dùng để kiếm tiền rồi hưởng thụ thì phước sẽ tổn rất nhanh.

Hôm nay (24/8/2024) tạo ra 1 viên dược năng lượng tím, nhưng tác dụng chính lại là trừ tà và phục hồi, có sử dụng bột trầm WAP. Trước đây viên thuốc của em chỉ phục hồi thôi không có trừ âm tà.

 Hôm nay em đổ bột trầm vào cao nhất định trầm không chịu chìm xuống, Em trì lục tự một câu thôi là tất cả tan. 

Đầu tiên sẽ khò than để cháy, sau  khi than  cháy lên 1-2p bắt đầu cho miếng trầm thô vào, cách đặt miếng trầm thô lên viên than là đặt phần có dầu hướng lên trên, phần không dầu sẽ úp vào phần than. Vì khi than bén cháy, thì sẽ cháy phần gỗ, và làm nóng phần gỗ để phần tinh dầu sẽ đẩy mùi lên và sôi ở trên. 

Sau đó đưa áo trùm lên toàn bộ lư đốt trầm, cứ để áo trùm như vậy càng lâu càng tốt, hoặc cho đến khi cháy hết miếng trầm trên than. Làm như vậy để kiểm tra 3 điểm chính: 

1. Mùi hương của trầm 

2. Độ lưu hương của trầm (được ủ trong lớp vải được bao lâu)

3. Độ khuếch của hương trầm (sau khi bị ủ vải áo lên nhưng vẫn khuếch được nghĩa là chất lượng đạt).

Nhắc đến Nhật Bản, ai cũng sẽ biết đến trang phục Kimono, Sushi nổi tiếng hay một tinh thần Samurai chỉ có ở con người Nhật Bản. Ngoài ra, người ta còn biết đến Nhật Bản là quốc gia có văn hóa Trà đạo vô cùng đặc trưng. Hãy cùng Quân Trà tìm hiểu về cách làm trà khách trong Trà Đạo Nhật Bản ngày nay.

Nghệ thuật trà đạo Nhật Bản

Trong tiếng Nhật, trà đạo có tên là 茶道 đọc là “sadō” (chadō / ‘The Way of Tea’ hoặc với tên gọi khác là chanoyu / 茶の湯) được xem là một loại hình nghệ thuật đỉnh cao, mang tinh hoa, văn hóa của người Nhật. Trà đạo không chỉ đơn thuần là nhâm nhi thưởng thức trà mà nó còn trở thành một bộ môn được giảng dạy chính thức ở các trường Đại học Nhật Bản.

Trà đạo là một nghi lễ tĩnh tâm, pha trà, đãi khách. Đó là một nét văn hóa truyền thống của Nhật Bản, nơi bạn không chỉ có thể uống trà, mà còn cảm nhận được tinh thần hiếu khách và wabi-sabi.
Đây cũng là một nét văn hóa kết hợp một số nghệ thuật, chẳng hạn như cách tiếp đãi khách, cách chuẩn bị phòng trà, dụng cụ uống trà, và đồ ngọt của Nhật Bản.

Lịch sử trà đạo Nhật Bản

Lịch sử của Trà ở Nhật Bản bắt đầu từ thời kỳ Nara tới đầu thời kỳ Heian (TK 8 đến cuối TK 11) khi các phái đoàn đi sứ triều Đường (Trung Quốc) mang Trà về nước. Sau đó, thiền sư Eisai (1141-1215) sang nhà Tống (Trung Quốc) tham vấn học đạo rồi học hỏi cách thưởng trà và đem hạt giống cây Trà về trồng ở Nhật. Lúc bấy giờ, người ta dùng Trà như một vị thuốc và sử dụng chủ yếu tại các Thiền viện. Trà lan rộng ở Nhật Bản vào khoảng thời kỳ Kamakura.
Trong thời kỳ Muromachi, một linh mục tên là Murata Juko đã thông qua tâm linh, vì vậy ông bắt đầu sử dụng các phòng trà và dụng cụ uống trà đơn giản, và “Wabi-cha” hay “Wabi trà” được thành lập, đề cao sự tương tác giữa chủ nhà và khách.

Sau đó, Sen No Rikyu (1522-1591) đón nhận và kế thừa tinh tuý của “Wabi-cha”, rồi hoàn thiện Trà Đạo bằng cách nâng cao giá trị tinh thần của việc thưởng Trà. Ông chủ trương sử dụng nhiều hơn các dụng cụ Trà thuần Nhật, hoặc Triều Tiên thay cho những dụng cụ bằng đồng xuất xứ Trung Quốc. Ông cũng chính là người đã đặt nền móng sáng lập và định hình Trà Đạo Nhật Bản như ngày nay.

4 nguyên tắc chính trong nghệ thuật trà đạo

• HÒA: Sự hài hòa, giao hòa giữa con người và tự nhiên, giữa người nghệ nhân pha trà với bộ dụng cụ pha trà
• KÍNH: Sự kính trọng của con người đối với con người, thể hiện qua sự biết ơn cuộc sống mà mỗi người may mắn được ban tặng, tôn kính với mọi người không phân biệt tầng lớp, cấp bậc, sang hèn.
• THANH: Tình cảm bất vụ lợi, sự tôn kính, trân trọng con người đạt đến “cảnh giới” sẽ giúp tâm hồn nghệ nhân pha trà trở nên thanh tịnh, thanh thản, vô ưu.
• TỊCH: Có nghĩa là sự cô tịch, không mang ý buồn chán mà mang hàm nghĩa về sự vắng lặng, thanh bình, yên tĩnh.

Ngoài ra, trà đạo còn có những quy tắc đặc trưng thể hiện thông qua:

Không gian thưởng trà 

Trà thất

Trà thất hay còn gọi là “Nhà không” thường được thiết kế theo kiểu nghệ thuật.

Nghệ thuật Tokonoma là kiểu kiến trúc đậm chất truyền thống nhưng phổ biến trong xây dựng nhà ở của người Nhật đặc biệt là khi xây Trà Thất. Nó là một góc nhỏ của căn phòng, được xây thụt vào bên trong dùng để trang trí cho phòng khách và làm nơi uống trà của gia đình.

Tokonoma được trang trí mộc mạc, với tranh thư pháp, tranh bonsai, vật trang trí (kiếm Nhật, hộp hương trầm). Tokonoma là cái hồn của toàn ngôi nhà, thể hiện lối sống khiêm nhường, tinh tế của người Nhật.

Chabana

Chabana có nghĩa là “trà hoa”, là nghệ thuật cắm hoa đơn giản mà thanh lịch trong trà đạo của người Nhật Bản. Những bình hoa được cắm một cách đơn sơ nhưng mang hàm ý sâu xa về tình cảm của người chủ nhà đối với khách đến thưởng trà.

Bình hoa không cầu kì, có thể được làm bằng gốm (cả tráng men hoặc thô mộc), tre, đồng… Mỗi mùa qua đi, chủ nhà có thể thay đổi các loại bình khác nhau để trà thất thêm phong phú nhưng vẫn giữ nét đẹp tinh tế, truyền thống vốn có.

Kakejiku

Kakejiku là bức tranh đặc trưng có thể được tìm thấy ở góc trà thất của người Nhật. Đó có thể là tranh thư pháp về một câu nói ý nghĩa, một bài học, một lời nhắc nhở hoặc cũng có thể là bức tranh non nước hữu tình, chim chóc, muông thú.

• Cách pha trà: Dụng cụ pha phải được tráng qua nước sôi để làm sạch và làm ấm. Sau đó, lau khô bằng khăn sạch. Khi pha trà còn cần phải chú ý khắt khe về lượng nước, loại trà và cách pha (nước không được sôi mà phải luôn được làm nóng ở nhiệt độ 80-90^oC trong ấm).
• Thưởng trà: Hầu như người thưởng trà sẽ không mang các loại phụ kiện hay trang sức kim loại, không sử dụng nước hoa và ăn mặc cầu kỳ hay dung tục. Hầu hết, cả nam (đi tất trắng) và nữ đều mặc Kimono khi thưởng trà. Khi dùng trà, dùng tay trái nâng đáy bát trà một cách nhẹ nhàng, trân trọng, tập trung vào bát trà thay vì nhìn ngắm xung quanh. Còn sau khi uống xong, dù đã dùng hết hay vẫn còn trà bên trong, người thưởng trà đều phải dùng ngón tay cái và trỏ để lau cạnh mép của bát trà.

Trường phái trà đạo Nhật Bản tại Việt Nam

Ở Việt Nam, tới thời điểm hiện tại có hai trường phái chính là Urasenke và Yabunouchi

Cách học Trà đạo tùy thuộc vào từng trường phái. Nếu bạn muốn trải nghiệm trà đạo, hãy tham khảo đặc điểm của từng trường phái. Trường phái “Urasenke”, “Omotesenke” và “Mushakojisenke” do con cháu của Sen no Rikyu tạo ra, là những trường phái đặc trưng của trà đạo được gọi là “Senke”.

Ví dụ, khi pha trà, trà của Urasenke được đặc trưng bởi hương vị êm dịu của nó. Mặt khác, Omotesenke không đánh bông trà nên bạn có thể cảm nhận được hương vị sâu lắng của matcha.

Ngoài ra, về mặt tư tưởng, những ý tưởng mà mỗi Senke đề cao là khác nhau.

Urasenke

Urasenke là một trong những trường phái trà đạo chính ở Nhật Bản, có lịch sử hình thành và phát triển trên 400 năm, chiếm hơn một nửa tổng số trà nhân trên toàn Nhật Bản. Urasenke có chủ trương là phát triển lan tỏa văn hóa ra khắp nơi, có nhiều chính trị gia tham gia. Hiện nay số hội viên của trường phái trà đạo Urasenke có mặt ở khoảng 100 quốc gia toàn thế giới. CLB ở Việt Nam đã trở thành chi nhánh thứ 109 tại nước ngoài của Hiệp hội Trà đạo lớn nhất Nhật Bản Urasenke. Với bề dày kinh nghiệm hơn 20 năm hoạt động, số thành viên của CLB tính đến thời điểm này là 45 người, trong đó có 34 người Nhật và 11 người Việt Nam. Hoạt động chính của CLB là thực hành và phổ biến trà đạo, tổ chức các hoạt động giao lưu văn hoá Nhật Việt thông qua trà đạo.

Omotesenke

Omotesenke là một trường phái giữ trung thành các nghi thức từ xưa.

Người ta gọi là “Omotesenke” vì nó là một phòng trà đối diện với con phố chính. Ở trường phái Omotesenke, trà đạo thường được gọi là “Sado”.

Urasenke được đặc trưng bởi việc áp dụng các phương pháp mới trong khi tôn trọng truyền thống. Có nhiều dụng cụ uống trà vì họ chủ động chấp nhận cách cư xử phù hợp với thời đại. Omotesenke tôn trọng những truyền thống cổ hủ và là người bảo thủ. Omotesenke, cũng là chủ đạo của phong cách trà đạo Senke, kế thừa các nghi thức cũ.

Mushakojisenke

Mushakojisenke là một trường phái được đặc trưng bởi sự tinh gọn và động tác hợp lý.

Cái tên này xuất phát từ thực tế rằng đó là một phòng trà trên đường có tên là Samurai Koji. Phòng trà của Mushakojisenke đã biến mất nhiều lần và được xây dựng lại nhiều lần.Cứ mỗi lần như vậy họ đã loại bỏ sự lãng phí trong phòng trà, bỏ qua các hành động không cần thiết và nhấn mạnh các chuyển động hợp lý.

Trà đạo có thể được gọi là “chado” hoặc “sado”, nhưng về nguyên tắc nó được gọi là “chanoyu”.

Yabunouchi 

Đây là trường phái ít phổ biến nhất sau 3 trường phái “Urasenke”, “Omotesenke” và “Mushakojisenke”. Ở Việt Nam có câu lạc bộ Trúc Diệp  (Trung tâm giao lưu văn hóa Nhật Bản) với trường phái Yabunouchi phát triển từ năm 2006. Trường phái này không lớn nhưng ở Nhật khá được trọng vọng vì nó vẫn còn những mối liên hệ mật thiết với giới tăng lữ ở Nhật. Các nguyên tắc cũng khắt khe hơn và khép mình hơn, không chủ giao lưu với người bên ngoài như Urasenke.

Gong Fu Cha / Gong Fu Tea đề cập đến trà đạo của Trung Quốc và được dịch là “pha trà một cách khéo léo”. Mặt khác Chanoyu /Chado là một nghi lễ trà đạo của Nhật Bản được dịch theo nghĩa đen là “nước nóng để pha trà”. Hãy cùng Quân Trà tìm hiểu sự khác biệt trong hai phong cách trà đạo này.

Điểm khác biệt cơ bản giữa Gong Fu Cha và Chanoyu/ Chado

Một trong những khác biệt đáng chú ý nhất giữa Chanoyu / Chado và Gong Fu Cha là kích thước của cốc. Tách trà Gong Fu Cha rất nhỏ, chỉ cho một lượng trà đậm đặc khoảng 50 ml. Những liều lượng nhỏ này chúng ta có thể uống từ 5-10 lần trở lên, tùy thuộc vào nghi lễ và loại trà. Trong Chanoyu / Chado, chúng ta uống từ những chiếc chén lớn và chắc chắn nhưng cũng có thể uống với liều lượng 50 ml. Khi nhắc đến trà xanh matcha, chúng ta thường uống 1-2 lần. Khi uống các loại trà Nhật khác thường sẽ khoảng 80-90ml mỗi lần, cùng một loại trà có thể được pha lại tối đa 3 lần.

• Nhìn chung, Gong Fu Cha được coi là một nghi lễ trà đạo có tinh thần tự do hơn, trong khi Chanoyu / Chado có những quy tắc chặt chẽ hơn. Trong Gong Fu Cha, trà được rót thoải mái, cốc tràn, mọi người trò chuyện ồn ào. Trong Chanoyu / Chado mọi thứ đều có vị trí và tỷ lệ phù hợp.
  
• Trong Gong Fu Cha mọi người đều có tách trà của riêng mình. Trong lễ Chanoyu / Chado, đặc biệt là ngày xưa, những người tham dự buổi lễ thường chuyền tay nhau một bát trà xanh matcha Chawan để họ nhấp một ngụm. 

Chúng ta hãy đi vào chi tiết các điểm khác biệt của Gong Fu Cha, và Chanoyu/ Chado theo các dụng cụ pha trà và cách thưởng thức trà.

Gong Fu Cha là gì?

Gong Fu Cha là trà đạo của Trung Quốc. Mặc dù lúc đầu nó có vẻ phức tạp nhưng nó không thực sự là một buổi lễ trang trọng với một loạt các quy tắc nghiêm ngặt.

Dịch theo nghĩa đen Gong Fu Cha có nghĩa là “pha trà một cách khéo léo”. Đó là một nghi lễ trà đã tồn tại hàng nghìn năm, đo lường số lượng chính xác cần thiết để có được hương vị tốt nhất từ ​​trà lá lỏng lẻo của bạn theo cách thích hợp. Cách thức luyện Gong Fu Cha sẽ phụ thuộc rất nhiều vào trà sư là những bậc thầy pha trà.

Cách tốt nhất để mô tả Gong Fu Cha, là lấy một tách Espresso nhỏ và so sánh nó với một tách Americano lớn. Nhiều người yêu thích cà phê sẽ đồng ý rằng một tách cà phê espresso có hương vị đậm đặc hoàn hảo của hạt cà phê, nơi chúng ta có thể nếm và ngửi thấy tất cả những nốt hương tinh tế của hạt rang.

Tương tự, trong Gong Fu Cha, trà được ngâm với số lượng nhỏ và đậm đặc. Nước nóng được thêm vào cùng một lá trà nhiều lần. Với mỗi lần ủ trà, chúng ta có thể quan sát rõ ràng sự thay đổi hương vị. Những người uống trà có thể đánh giá cao nhiều tầng hương vị mà trà mang lại cho những người tìm kiếm. Gong Fu Cha cũng tối đa hóa lượng trà pha từ mỗi khẩu phần lá.

Dụng cụ trà đạo

Khi uống trà phong cách Gong Fu Cha, đồ dùng thiết yếu nhất cần có là chén khải (gaiwan) hoặc ấm tử sa (yixing) và một chiếc chén chủ (dùng cho độc ẩm hoặc đối ẩm), hoặc các chén quân cho quần ẩm. Nhưng nó không dừng lại ở đó. Trên thực tế, hơn chục dụng cụ pha trà được sử dụng để làm gong fu cha. Cụ thể là:

1. Cung nhãn (Cha He/ Tea Holders) – dùng để đựng trà trước khi pha. Những người tham gia trà đạo gong fu cha trước tiên nhìn vào lá trà trong cung nhãn, sau đó hít mùi hương của chúng, bằng cách này, họ sẽ làm quen với trà.
2. Chén khải (Gaiwan) hoặc ấm trà tử sa Nghi Hưng (Yixing) để pha lá trà.
3. Chén tống (Tống trà / Chén tướng / Chén chuyên / Chuyên trà / Cha Hai) – một chiếc cốc to kiểm soát hương vị của trà, dung tích từ 100ml – 200ml. Sau khi pha trà trong bình yixing hoặc gaiwan, trà được rót toàn bộ vào chén tống, sau đó được rót vào từng chén quân (chén tốt) riêng lẻ để thưởng thức. Bằng cách này, không chỉ lá trà ngừng ủ mà tất cả mọi người đều có được hương vị giống nhau của trà.

4. Chén chủ: là một chén uống trà cỡ lớn, thông thường khoảng từ 90-150ml đựng được toàn bộ nước trà từ chén khải hoặc ấm trà sau khi pha, dùng cho độc ẩm (một người) hoặc đối ẩm (hai người).

5. Chén quân (chén tốt) riêng lẻ để thưởng thức trà. Chén quân có dung tích từ 50ml -100ml.
6. Ang trà (Thuyền trà / Kháo trà / Cha Ban): một khay trà dùng để hứng toàn bộ nước và trà đổ ra trong buổi lễ (từ việc rửa đồ dùng, rửa lá trà…)

Dụng cụ gắp trà (Cha Dao)

1. Đong trà (Muỗng trà / Cha Shao): cái muỗng dùng để chuyển lá trà từ hộp đựng vào cung nhãn
2. Khơi trà (Cha Shi): giống như cái thìa để chuyển trà từ Cung nhãn sang chén khải (gaiwan) hoặc ấm tử sa (yixing).
3. Kẹp gắp trà (Cha Jia): kẹp dùng để gắp một tách trà nóng hoặc để nhặt một lá trà ra khỏi bình trà.
4. Kim trà (Cha Zhen): cái kim dùng để làm sạch các lỗ lọc nhỏ trong ấm, có thể bị lá trà chặn lại.
5. Phễu trà (Cha Lou): phễu dùng để dẫn dòng trà vào trong Yixing và ngăn trà tràn ra ngoài.
6. Ống đựng (Cha Tong): một chiếc hộp đựng giống như chiếc cốc dùng để đựng những đồ dùng kể trên.
7. Trà sủng (thú cưng bàn trà/ Tea pet) – một bức tượng gốm tùy chọn về động vật, vị thần, đồ vật hoặc con người. Gần đây, thú cưng uống trà đã trở nên phổ biến hơn trong giới trà đạo vì chúng được cho là mang lại linh hồn cho buổi lễ.

Chanoyu / Chado là gì?

Chanoyu/ Chado là thuật ngữ chỉ trà đạo Nhật Bản, nghi thức thưởng trà với trà xanh. Trong Chanoyu / Chado chúng ta sẽ cần những dụng cụ sau:

1. Chawan: một cái bát để pha và uống trà xanh matcha. So với tách trà gong fu truyền thống, chawan lớn và rộng. Bằng cách này, chúng ta sẽ có đủ không gian để đánh matcha đúng cách.
2. Chashaku: một cái muỗng tre dài và hẹp dùng để múc bột trà xanh matcha vào chawan.
3. Chasen: là một dụng cụ đánh trà được làm từ một đoạn thân tre được chẻ thành nhiều sợi.
4. Kusenaoshi: một giá đỡ bằng gốm dùng để đỡ chasen sau khi sử dụng.

Mặc dù đây là những điều bắt buộc phải làm nhưng tại một buổi trà đạo truyền thống của Nhật Bản, chúng ta thường thấy thêm hàng tá đồ dùng và đạo cụ được sử dụng để tạo nên bầu không khí của buổi thưởng trà.

Trên đây là những dụng cụ pha trà cần thiết để pha trà xanh matcha, nếu pha các loại trà Nhật khác như sencha, genmaicha, hojicha… chúng ta sẽ sử dụng những đồ dùng hoàn toàn khác nhau. Cụ thể là:

1. Ấm trà Kyusu: làm từ đất sét ở Nhật Bản, tương tự với đất sét Nghi Hưng ở Trung quốc để làm nên ấm tử sa. Tùy theo thiết kế tay cầm mà phân ấm trà Kyusu thành 4 loại: Yokode, Uwade, Ushirode và Houhin.
2. Yuzamashi: dùng để đựng nước trà sau khi pha từ ấm trà Kyusu, tương tự như chén tống (Cha Hai). Yuzamashi còn được sử dụng để giảm nhiệt độ nước sôi trước khi pha trà, giúp kiểm soát nhiệt độ pha trước khi cho nước vào ấm trà Kyusu để ủ trà.
3. Chén trà: với lựa chọn phổ biến là chén trà yunomi – nghĩa đen là chawan nước nóng (để phân biệt với chawan còn được gọi chung cho các loại bát ăn cơm).

Trong thế giới trà đạo có phần phức tạp, tồn tại một cuộc tranh luận: có nhang hay không có nhang? Bỏ sở thích cá nhân sang một bên, chúng tôi quyết định đi sâu hơn vào lý do tại sao lại đốt nhang trong các buổi trà đạo. Xét cho cùng, đây là một truyền thống lâu đời có nguồn gốc từ Phật giáo và đã xâm nhập vào trà đạo truyền thống của Trung Quốc (Gong Fu Cha) và của Nhật Bản (Chanoyu / Chado)

Nhang được làm nguyên liệu bằng gì?

Nhang là sản phẩm được dùng trong các nghi lễ tôn giáo, thờ cúng, thể hiện lòng thành kính, tưởng nhớ đến tổ tiên. Nhang có thể được sử dụng hằng ngày như một liệu pháp mùi hương giúp thanh tẩy, kiến tạo không gian sạch cho gia đình, hỗ trợ thiền định, yoga hiệu quả.

Nhang được làm từ những thứ có trong tự nhiên – chủ yếu là vỏ cây, hoa và gia vị, và thậm chí một số sản phẩm phụ của động vật. Nguyên liệu thô được sử dụng để làm nhang có sự khác nhau tùy theo từng quốc gia. Tuy nhiên, ở Đông Á, đặc biệt là Trung Quốc, Nhật Bản và Đài Loan, ít nhiều các thành phần tương tự được sử dụng. Chất liệu phổ biến nhất ở những vùng này là gỗ đàn hương và gỗ trầm hương; trong đó gỗ trầm hương quý hiếm hơn và đắt tiền hơn (cao cấp và đắt nhất là gỗ Kỳ Nam, cũng hình thành từ cây Gió bầu nhưng từ bên trong lõi cây, khác với Trầm hương là hình thành từ bên ngoài). Các chất liệu phổ biến khác là vỏ quế, hoa oải hương, hoa huệ, hoắc hương và hoa hồi.

Thắp nhang và trà đạo Trung Quốc (Gong Fu Cha)

Vào thời nhà Tống ở Trung Quốc (960 – 1279), văn hóa nhang phát triển mạnh mẽ như văn hóa uống trà.

Mỗi loại nhang có hình dạng riêng, có loại hình que, hình nón và hình xoắn ốc. Một số loại nhang có thể cháy trong 10 phút, trong khi một số khác có thể cháy trong 30 phút. Vì vậy, nhang được dùng để ghi nhớ thời gian. Khi nhang sắp tàn, buổi uống trà sẽ kết thúc.

Chúng ta biết rằng văn hóa hương trầm đã ăn sâu vào cội rễ của Phật giáo. Trong nhiều thế kỷ, nhang đã được đốt với mục đích thanh lọc trong các ngôi chùa. Chúng ta cũng biết rằng văn hóa trà có nguồn gốc từ Phật giáo. Nó bắt đầu từ việc các nhà sư trồng hạt giống hoa trà sinensis (cây chè) bên ngoài các ngôi chùa. Sau đó sau khi thu hoạch và chế biến lá chè, các nhà sư sẽ uống trà để tỉnh táo và tĩnh tâm trong những giờ thiền dài. Không có gì ngạc nhiên khi hai nghi lễ này – nghi thức thắp nhang và pha trà đã gắn bó với nhau từ lâu đời.

Khi bắt đầu một buổi trà đạo Gong Fu Cha, hương gỗ đàn hương thường được đốt. Điều này ngay lập tức tạo ra một không gian có chủ đích cho buổi lễ: đưa khách bước vào một không gian sạch sẽ. Trong khi hương đang cháy, trà sư sẽ chuẩn bị, dọn dẹp phòng cũng như sắp xếp các dụng cụ pha trà. Khi hương đã cháy xong cũng là lúc trà đạo đã sẵn sàng bắt đầu.

Đặc biệt gỗ đàn hương có hương thơm tươi mát của rừng núi. Mùi hương tạo nên bầu không khí tuyệt vời cho các loại trà đậm đà hơn: trà Phổ Nhĩ chín, ô long nham trà (Đại hồng bào / Thiết la hán…) hay các loại hồng trà (Chính sơn tiểu chủng/ Kim Tuấn Mi). Ngay cả khi thưởng thức trà tại nhà, việc thắp hương trước nghi lễ trà có thể ngay lập tức đưa chúng ta đến một địa điểm mới. Có lẽ là một khu rừng rậm rạp, những đỉnh núi lộng gió, những thác nước mù sương hay một khu vườn thiền. Sau đó khi uống trà, cùng với mùi hương sẽ đưa chúng ta đi sâu hơn vào khung cảnh khác.

Thắp nhang và trà đạo Nhật Bản (Chanoyu / Chado)

Ở Nhật Bản, cũng như ở Trung Quốc, việc thắp nhang gắn liền với Phật giáo và văn hóa dân tộc. Nhang sẽ được đốt trong đền thờ và các samurai sẽ thanh lọc cơ thể bằng khói và hương thơm của nhang trước trận chiến. Đốt nhang là một phần không thể thiếu trong Chanoyu/ Chado – nghi lễ trà xanh matcha truyền thống của Nhật Bản. Trong thời kỳ Muromachi thế kỷ 16, việc đốt nhang đã phát triển thành Kodo – nghệ thuật thưởng hương tinh tế của người Nhật. Kodo, dịch từ tiếng Nhật, là “Con đường của hương thơm”. Kodo là một trong “ba nghệ thuật tinh tế cổ điển của Nhật Bản” cùng với Chado (Con đường uống trà ) và Kado / Ikebana (Con đường của hoa/nghề cắm hoa ). Cả ba đều là một phần không thể thiếu trong truyền thống Trà đạo Nhật Bản.

Trong khi căn phòng đang được dọn dẹp và chuẩn bị đón khách, chủ nhân sẽ thắp nhang. Ở Nhật, nhang được mua từ các cửa hàng của chùa. Mỗi ngôi chùa có công thức làm nhang riêng và một số loại nhang nổi tiếng đến nỗi khi ngửi mùi hương có thể biết được ngôi chùa sản xuất ra loại nhang đó. Hơn nữa, trà sư thường sẽ chọn loại nhang để đốt theo mùa. Những mùi hương hoa tươi mát dành cho những tháng Xuân Hè ấm áp hơn và mùi hương gỗ mạnh mẽ dành cho thời điểm lạnh giá hơn trong năm. Một lư hương phù hợp với mùa cũng được sử dụng. Trong khi hộp đựng bằng gốm thường được sử dụng cho những tháng lạnh thì hộp gỗ có thể được sử dụng cho những tháng ấm áp.

Sau khi khách bước vào quán trà và dành thời gian chiêm ngưỡng bức tranh treo và cắm hoa, họ cũng sẽ ngửi thấy mùi hương thơm từ các loại nhang được đốt. Ngay lập tức, đạt được cảm giác thanh lọc và thư giãn.

Lợi ích của đốt nhang

Bốn trăm năm trước ở Nhật Bản, một thiền sư đã cầm cây bút thư pháp của mình lên và vẽ một bức tranh ca ngợi Thập Đức Hương (Mười đức tính của nhang – the 10 virtues of koh/incense). Mặc dù chúng ta không biết nhà sư này là ai, nhưng qua bài viết của ông, chúng ta biết rằng ông rất đánh giá cao hương thơm của nhang.

1. Làm sắc bén các giác quan
2. Thanh lọc cơ thể và tinh thần
3. Loại bỏ chất ô nhiễm
4. Đánh thức tinh thần
5. Chữa lành nỗi cô đơn
6. Bình tĩnh trong thời điểm khó khăn
7. Loại bỏ sự khó chịu
8. Số lượng nhỏ cũng vừa đủ
9. Khó bị hỏng sau thời gian dài
10. Sử dụng hàng ngày không gây hại